Sevgili okuyucular bu hafta yine geneli ilgilendiren bir soruyu
cevapladıktan sonra tüm çalışanlarımızı ilgilendiren ara dinlenme
süresini 10 soruyu cevaplamak suretiyle biraz detaylıca sizlerle
paylaşmak istiyoruz.
Sorumuz şöyle , ” esnaf Bağ-Kur lu olan bir vergi mükellefi kendi
iş yerinde 4/a sigortalısı olabilir mi? Eğer olamaz sa 4/a
sigortalısı olabilmek için ne yapılabilir.? ”
1479 sayılı yasa kapsamında vergi mükellefi bir esnaf kendi
işyerinde sigortalı çalışamaz.Ancak başka bir işyerinde 4/a
kapsamında sigortalı çalışabilir. Ancak bu durumda 4/b Bağ-Kur
sigortalılığı sona erer, sadece 4/a sigortalılığı devam edecektir.;
Gelelim bu haftaki temel konumuza
10 FARKLI SORU-CEVAPLA ARA DİNLENME SÜRESİ İLE İLGİLİ BİLGİLER
Ara dinlenme süresi nedir, ne kadar süreyle verilmesi
Ara dinlenme süresi, günlük iş süresi içinde işçiye dinlenmesi için
verilen bir zamandır. 4857 sayılı İş Kanunun 63. maddesine göre ara
dinlenme süresi, günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o
yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere;
Dört saat veya daha kısa süreli işlerde on beş dakika,
Dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar (yedi buçuk saat dahil)
süreli işlerde yarım saat,
Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat
olarak verilmesi gerekir. Bu süreler işçiye verilecek en az dinlenme
süresi olup, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle bu sürenin
artırılması mümkündür.
11 saatin üzerindeki çalışmalarda ara dinlenme süresi ne kadar olmalıdır?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesine göre haftalık 45 saati aşan
çalışmalar fazla çalışma sayılır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63.
maddesi hükmüne göre günlük çalışma süresi 11 saati aşamayacağından,
68. maddenin belirlediği yedi buçuk saati aşan çalışmalar yönünden en
az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok 11 saate kadar
olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla
günde 11 saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir
saat, on bir saat ve daha fazla çalışmalarda ise en az bir buçuk saat
olarak verilmelidir.
(Yargıtay 9.HD.06.10.2020 T., E.2016/25450, K.2020/1066)
Ara dinlenme süresi bölünerek kullanılabilir mi?
4857/68. maddeye göre ara dinlenme sürelerinin aralıksız olarak
kullandırılması gerektiğinden işverenin tek taraflı olarak bu dinlenme
sürelerini bölmesi mümkün değildir. Ancak, iklim, mevsim, o yerdeki
gelenekler veya işin niteliği göz önünde tutularak, ara dinlenme
süresinin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle aralıklı
kullandırılması da mümkündür.
Ara dinlenme süresinin işyerinde geçirilmesi zorunlu mu?
İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri
içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre
içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş
sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile ara dinlenme süresini
serbestçe kullanabilir, işçi bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.
(Yargıtay 9. H.D. 16/11/2013 T. 2010/38644 E. 2013/1604K)
Ara dinlenme süresi işe geç başlama veya erken ayrılma şeklinde
kullandırılabilir mi?
Ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama
veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz.
Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca
uygun şekilde kullandırılması gerekir. (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008T,
2007/35281 E, 2008/30985 K.)
Ara dinlenme süresi için ücret ödenir mi?
Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye
dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi
gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde
ise, zamlı ücret ödenmelidir. (Yargıtay 9. H.D. 16/11/2013 T.
2010/38644 E. 2013/1604K)
Ara dinlenme süresi çalışma süresinden sayılır mı?
İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğine göre ara dinlenme
süresi çalışma süresinden sayılmaz. Ayrıca işçinin ara dinlenme süresi
içinde çalışmaya hazır durumda bekletilmesi halinde ara dinlenme
süresinin kullanılmış sayılması mümkün bulunmadığından bu durumda
çalışmaya hazır halde bekletilen sürelerin ara dinlenme süresinden
sayılmaması gerekir.
Ara dinlenme süresinin kullandırılmaması halinde işçiye haklı nedenle
fesih hakkı doğar mı?
Ara dinlenme süresinin kullandırılmaması işçiye haklı nedenle fesih
hakkı vermektedir.
Ara dinlenme süresinin kullandırıldığının ispatı kime aittir?
Ara dinlenme süresinin kullandırıldığının ispatı işverene aittir. Bu
amaçla, puantaj çizelgeleri, elektronik giriş-çıkış kayıtları, vardiya
çizelgeleri, tanık beyanları, kamera kayıtları ispat aracı olarak
kullanılabilir.
Ara dinlenme süresinin kullandırılmadığının tespiti halinde ne kadar
idari para cezası uygulanır?
Çalışma sürelerine göre belirlenen ara dinlenme süresinin
kullandırılmadığının veya eksik kullandırıldığının Çalışma Bakanlığı
İş Müfettişlerince tespiti halinde İş Kanunu’nun 104. maddesi uyarınca
2026 yılı için 26.620,00 TL idari para cezası uygulanmaktadır.









