ORUÇ-3

Değerli Dostlarım!

BuHafta ki Sorularla İslamiyet Köşemizde Oruçla İlgili Fıkhi Meseleler konusunukaldığımız yerden işlemeye devam edeceğiz.

SORU: Oruçla ilgili Fıkhi Meselelernelerdir ?

CEVAP: Geçen Hafta Oruçla ilgiliFıkhi Meselelerden bahsetmiştik. Bu hafta yine Oruçla İlgili fıkhi meselelerisize kaldığımız yerden  aşama, aşamaanlaşılır bir şekilde anlatmaya devam edeceğiz. Orucu,Ramazandan Sonraya Ertelemeyi Mubah Kılan Özürler :Özürsüz olarak Ramazan ayında oruç tutmamak günahtır. Ancak bir kimse aşağıdakidurumlarda Ramazan Orucunu sonradan kaza etmek şartıyla tutmayabilir veyabaşlamış olduğu orucu bozabilir. Ancak sonradan ilk fırsatta tutamadığı günlersayısınca oruçları kaza etmesi gerekir. Bir kimsenin Ramazan orucunu sonrayabırakabilmesi için geçerli sayılan özürler şunlardır:1. Hastalık: Bir hasta oruç tuttuğu takdirde hastalığınınartmasından veya uzamasından korkarsa oruç tutmayabilir. Hastalığı iyileşincetutamadığı oruçları kaza eder. Hastaya bakan kimse de böyledir. Ramazan ayındadüşmanla savaşan asker, oruç tuttuğu takdirde zayıf düşeceğinden endişe ederseoruç tutmayabilir. Savaşa katılacağı kesinlikle veya kuvvetli bir ihtimallebiliniyorsa henüz savaşa girmeden önce de zayıf düşme endişesiyle yine oruçtutmayabilir. Tutamadığı oruçları daha sonra kaza eder.2.Yolculuk: Ramazan ayında en az 90 km. mesafeye yolculuğa çıkankimse oruç tutmayabilir. Hamza el-Eslemî adındaki sahabe peygamberimize (s.a.v)yolculukta oruç tutup tutmayacağını sorunca Peygamberimiz (s.a.v) ona: “İstertut, ister tutma” diye cevap vermişti. Bu hüküm, dinen yolcu sayılan kimseleriçindir. İkamet ettiği yerden en az 90 km. veya daha fazla mesafeye yolculukyapan ve gittiği yerde 15 günden az bir süre kalmaya niyet eden kimse dinenmisafirdir. Eğer gittiği yerde 15 günden fazla kalmaya karar vermişse, o yerevardığı andan itibaren misafir olmaktan çıkar. Buna göre, Ramazan ayındabulunduğu yerden en az 90 km. uzaklıkta bir yere yolculuk yapan kimse yolculuksüresince oruç tutmaz  Eğer gittiği yerde15 günden fazla kalacaksa yolculuğu bitince vardığı yerde orucunu tutmasıgerekir. Yolculuk hali bitince tutmadığı günleri kaza eder. Oruç tutmasında birgüçlük yoksa yolcunun oruç tutması daha hayırlıdır. 3. Zor Görmek: Orucu bozmak için ölümle veya vücuduna bir zararverilmekle tehdit edilen kimse orucunu bozabilir. Bozduğu orucu sonra tutar.

4.Hamile Ve Emzikli Olmak:Gebe veya emzikli olan bir kadın, oruç tuttuğu takdirde kendisine veya çocuğunabir zarar geleceğinden korkarsa oruç tutmayabilir. Gebelik ve emziklilik halisona erince tutamadığı günleri kaza eder.5.ŞiddetliAçlık Ve Susuzluk: Oruçlu bir kimse açlık veya susuzluk sebebiyle aklınınbozulmasından veya vücuduna ciddî bir zarar geleceğinden korkarsa, orucunubozabilir. 6.Yaşlılık Ve Düşkünlük:Vücudu günden güne düşen ve oruca dayanamayan iyice ihtiyarlamış olan kimseleroruç tutmayabilir. Bunlar sonradan da orucu kaza edemeyecekleri içintutamadıkları her günün orucunun yerine fidye verirler. İyileşme ümidi olmayanhastalar da böyledir. Bu özür sahiplerinden herhangi biri, özrü devam ederkenölürse tutamadıkları oruçlar için fidye verilmesini vasiyet etmesi gerekmez.Özrü ortadan kalkıp tutamadığı oruçlarını kaza edecek kadar bir zamana yetişirde oruçları daha kaza etmeden ölürse bu oruçlar için malının üçte birindenfidye verilmesini vasiyet etmesi lâzımdır. (Ölenin varisi yoksa malınıntamamından vasiyet eder.)Eğer vasiyet etmezse, varislerinin teberru olarakölenin fidyesini vermesi caizdir. Fidye: Oruç tutmaya gücü yetmeyen düşkün ve yaşlı kimseler ile iyileşme ümidiolmayan hastalar, Ramazan ayının her günü için birer fidye verirler. Fidyenintutarı aynen fitre kadardır. Bu fidyeler Ramazanın başlangıcında verilebileceğigibi, Ramazanın içinde veya sonunda da verilebilir. İsterlerse fidyenin hepsinibir fakire topluca verir, ayrı ayrı fakirlere de verebilir. Bu durumda olankimseler, fidye vermeye gücü yetmiyorsa Allah’tan bağışlanmalarını isterler.Oruç tutmaya gücü yetmeyen yaşlılar ile iyileşme ümidi olmayan hastalar eğerileride tutabilecek duruma gelirlerse tutamadıkları oruçları kaza etmelerigerekir. Önceden verdikleri fidyelerin hükmü kalmaz, bunlar nafile bağışsayılır. Orucu Bozup Kaza Ve KefaretiGerektiren Şeyler : 1.Oruçlu olduğunu bilerek yemek ve içmek (yenilipiçilen şey ister gıda, ister ilâç olsun). 2.Oruçlu olduğunu bile bile cinselilişkide bulunmak. Karı-kocadan biri ötekine zorla cinsel ilişkide bulunduğutakdirde zorla ilişkide bulunana kaza ve kefaret, kendisine zorla ilişkidebulunulan kişiye de kaza lâzım gelir. 3. Ağzına giren yağmur, kar ve doluyukendi isteğiyle yutmak. 4. Sigara içmek, öd ağacı veya amber ile tütsülenipdumanını içeri çekmek.5. Enfiye çekmek.6. Buğday ve arpa tanesi yutmak.7.Dışardan bir susam tanesi kadar bir şeyi alıp yutmak. 8.Yenmesi alışılmışolan çamur, kil ve kömür gibi şeyleri yemek. 9. Az miktarda tuz yemek.10.Karısının veya sevdiği bir kimsenin tükürüğünü yutmak. (Bundan zevk aldığıiçin kaza ve kefaret gerekir. Başkasının tükürüğünden iğrendiği için bundankefaret gerekmez.) 11. Kan aldırdıktan veya sadece karısını öptükten sonraorucu bozulduğu kanaatiyle bile bile orucunu bozmak. Ramazan ayında niyetederek oruca başlayan kimse, saydığımız şeylerden birini bilerek ve özürsüzolarak yaparsa orucu bozulmuş olur. Bozulan bu orucu kasten bozduğu için dekefaret tutması gerekir. OrucuBozup Yalnız Kazayı Gerektiren Şeyler :1.Pamuk ve kâğıt gibi yenmesi mutatolmayan bir şey yutmak,2. Bir defada çok miktarda tuz yemek,3.Yenmesi mutat olmayanzeytin çekirdeği yemek. Yenmesi alışılmış olan çekirdeği yemek ise kefaretigerektirir.4.Taş, toprak, demir, altın ve gümüş gibi şeyleri yutmak.5.İçiolmayan ceviz ve badem yutmak. (Bunların içi olanları yenildiği takdirdekefaret gerekir) 6. Burnuna ilaç çekmek.7.Ağzına aldığı boyalı iplik gibişeylerin boyası ile rengi değişen tükürüğü yutmak. 8. Boğazına kaçan kar veyayağmuru kendi isteği olmayarak yutmak. (Kendi isteği ile yutarsa kefaretgerekir.)9.Zorlama ile oruç bozmak.10.Dişleri arasında nohut tanesi kadar kalanyemek kırıntısını yutmak.11.Abdest esnasında ağzına ve burnuna su alırken kendielinde olmayarak boğazına su kaçmak.12.Unutarak yiyip içtikten sonra orucununbozulduğunu zannederek yiyip içmek.13.Ağız dolusu kusmak. (Kendi isteğiile).14. Ağız dolusu gelen veya kendi isteğiyle getirdiği kusuntuyu mideye geriçevirmek.15. Kendi isteği ile içine veya genzine duman çekmek. (İçeri çekilenduman sigara dumanı olursa kefaret gerekir.)16.Güneş batmadığı halde battızannederek iftar etmek.17.İmsak vakti geçtiği halde daha vakit vardırzannederek yemek.18.Cinsel ilişki dışında kadına dokunmak veya öpmek sonucuboşalmak.19.Ramazan orucundan başka bir orucu bozmak. 20. Ramazan orucuna niyetetmeyerek yiyip içmek. (Niyet edilerek başlanan orucu bilerek bozmak kefareti gelir.Oruca niyet edilmeyerek yiyip içtiği takdirde sadece o günün orucunu kazaeder.) 21.Misafir iken oruca başlayıp ikamete niyet ettikten sonrayemek.22.Mukim iken oruca başlayıp sefer mesafesi yolculuğa niyet ederekbulunduğu yerin sınırlarını geçtikten sonra orucu bozmak. Sayılan bu şeylerdenbirini yapan kimsenin orucu bozulur ve bozulan orucun gününe gün kaza edilmesigerekir. Bunlardan biri ile orucu bozulan kimse akşama kadar orucu bozacak birşey yapmamalıdır. İnşallah önümüzdeki hafta konumuza devam ederek oruç bahsinibitirmiş olacağız. 

  Selam ve Dua İle…