Nöbetçi Eczaneler
..
Cumhurbaşkanlığı Kararı ile(RG 30.06.2020- 31171) 4447sayılı Kanun Ek 2. Madde ve Geçici 23. Maddesi uyarınca, Covid-19 nedeniylekısa çalışma ödeneğine başvuran işyerleri için kısa çalışma ödeneği süresi biray uzatılmıştır.
Uzatmadan yararlanmak için; 30.06.2020 tarihine kadarkısa çalışma ödeneğine başvurmuş olmak gerekmektedir.
Uzatma için yeni bir başvuru aranmayacak ve yenidendeğerlendirme yapılmayacaktır.
Bir aylık süre uzatımından daha önce kısa çalışmaödeneğinden yararlanan aynı işçiler için aynı süreleri aşmamak kaydıylayararlanılacaktır.
Cumhurbaşkanlığı Kararının yayımlandığı 30.06.2020tarihinden önce kısa çalışma uygulaması biten işyerleri bakımından bir aylıksüre uzatımı 01.07.2020 tarihinden itibaren başlayacaktır.
Kararın yayımlandığı 30.06.2020 tarihi itibarıyla kısaçalışması devam eden işyerleri yönünden bir aylık süre uzatımı kısa çalışmanınbitiş tarihinden itibaren uygulanacaktır.
Covid-19 zorlayıcı sebebi ile yapılan kısa çalışmaödemeleri, başlangıçta belirlenen işsizlik ödeneği süresinden düşülmeyecektir.
Kısa çalışma ödeneği 30.06.2020 tarihinden önce sona erenişverenler, bir aylık kısa çalışma ödeneği uzatma süresi 01.07.2020 tarihindenbaşlayacağından, Haziran ayında kısa çalışma ödeneği bitiş süresinden sonrakiçalışılmayan günlerde nakdi ücret desteğine müracaat edebileceklerdir.
Uzatmadan yararlanmak için yeni bir başvuru gerekmediğikararda belirtilmiştir. Ancak uzatma süresinden yararlanmak istemeyen, normalçalışma düzenine dönen işyerlerinin yersiz ödemeye meydan vermemek adına,uzatmadan yararlanmayacaklarına dair İŞKUR’a yazılı bilgi vermesinin uygunolacağı değerlendirilmektedir.
Kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmetakdine tabi olma şartı nasıl sağlanır?
Sigortalının Kısa Çalışma Ödeneği başvurusunda bulunulanişyerindeki;
1) İşe giriş tarihi ile kısa çalışmanın başladığı tariharasında en az 60 günlük bir süre varsa
2) İşe giriş tarihi ile kısa çalışmanın başladığı tariharasında 60 günlük bir süre olmamakla birlikte;
-Bu süreler içinde SGK’ya 60 günlük işsizlik sigortası primi bildirilmişse,
-İşe giriş tarihi ile önceki işyerindeki çıkış tarihiarasında bir kesinti yoksa ve 60 günlük süre şartı her iki işyerindekiçalışmalarla sağlanıyorsa
Kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmetakdine tabi olma şartı sağlanmış kabul edilmektedir.
Kısa çalışma başlama tarihinden önceki son üç yıl 450 günsigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmiş olma şartı nasılsağlanır?
Sigortalıların kısa çalışma ödeneğindenyararlanabilmeleri için, kısa çalışmanınbaşladığı tarihten önceki üç yıllık süre içinde adlarına en az 450 gün işsizliksigortası primi bildirilmiş olması gerekir.
Örneğin, 15/3/2020 tarihi itibariyle kısa çalışmayageçtiği kabul edilen işyerinde çalışan sigortalılar için, 450 gün işsizliksigortası primi bildirilmiş olma şartının sağlanıp sağlanmadığının tespitisırasında, sigortalı adına 15/3/2017 ila 15/3/2020 tarihleri arasında 450 günişsizlik sigortası primi bildirilmiş olup olmadığına bakılmaktadır.
Sigortalıların bu şartları sağlayıp sağlamadıklarınıntespiti sırasında;
1- 450 günlük primin kısa çalışma başvurusunda bulunmuşişverenin yanı sıra sigortalının evvelce çalıştığı işyerlerinden yapılanbildirimler de dikkate alınmaktadır.
2-İşsizlik sigortası primlerinin bildirilmiş olmasıyeterli olup, ödenmiş olup olmadığına bakılmamaktadır.
Kısa çalışma ödeneği olarak yapılan ödemeler işsizliködeneği süresinden düşülür.
Bir günlük kısa çalışma ödeneği şu şekilde hesaplanır:
(Sigortalının son on iki aylık prime esas kazançlarıdikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancı) * (0,6)
Yapılan bu hesaplama ile belirlenen tutar aylık asgariücret brüt tutarının %150’sini geçemez. İşçilere kısa çalışma ödeneğiödenmesinin yanında Genel Sağlık Sigortası primleri de ödenmektedir.
Kısa çalışmanın günlük, haftalık veya aylık çalışmasüresi içerisinde yapılacağı zaman aralığı işyerinin gelenekleri ve işinniteliği dikkate alınarak işverence belirlenir.
Kısa çalışma yapan işveren, işçilerin çalışma sürelerineilişkin kayıtları tutmak ve istenilmesi halinde ibraz etmek zorundadır.
5- FesihYasağı Ücretsiz İzin ve Ücret Desteği
7244 sayılı Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının EkonomikVe Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı KanunlardaDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun 17.04.2020 tarih, 31102 sayılı ResmiGazete’de yayımlanmıştır.
a- 7244 sayılıKanunun 9. Maddesi ile İş Kanunu’na Geçici 10. Madde eklenmiş ve geçici birsüre için işverenlere fesih yasağı getirilmiştir.
Maddenin yürürlüğe girdiği 17.04.2020 tarihindenbaşlayarak iş sözleşmeleri işveren tarafından, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebeplerdışında feshedilemeyecektir. 3 aylık fesih yasağını 6 aya kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Fesih yasağı İş Kanunu kapsamında olsun olmasın tümişçileri kapsamaktadır. Süreyle ilgili her hangi bir uzatma olmaması halinde, 17.07.2020 tarihine kadar (butarih dahil) ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık ve benzeri sebeplerdışında işveren iş sözleşmelerini feshedemeyecektir.
Kanun gereği belirli süreli olan (örneğin özel okuleğitim personeli) veya İş Kanunu 11. Maddesi uyarınca aranan objektif şartlarıtaşıyan belirli süreli sözleşmeler, sözleşmede kararlaştırılan sona ermetarihinde sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi halinde, işverentarafından yapılmış bir fesihten söz edilemeyeceğinden “5-Belirli süreli işsözleşmesinin sona ermesi” no’lu işten ayrılış nedeni ile yapılan bildirimlerinfesih yasağı dışında olduğu düşünülmektedir.
Fesih yasağı kısa çalışma ödeneğine başvursun başvurmasıntüm işverenler için geçerlidir.
Bu düzenlemeye uymayan işverenlere veya işverenvekillerine, sözleşmesi feshedilen her işçi için aylık brüt asgari ücrettutarında idari para cezası uygulanacaktır.
Fesih yasağıişveren için geçerli olduğundan, işçinin sözleşmeyi feshetmesine engel birdurum bulunmamaktadır.
b- İş Kanunu Geçici 10. Maddesi ile işverene geçici birsüre için tek taraflı ücretsiz izne çıkarma yetkisi getirilmiştir.
17.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık süreyi aşmamakkoşulu ile işveren işçiyi kısmen veya tamamen ücretsiz izneayırabilecektir. Bu 3 aylık sürede işveren ücretsiz izne ayırmak için işçininonayını almak zorunda olmayacaktır. İşçi, işveren tarafından ücretsiz izneayrıldığı gerekçesine dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenlefeshedemeyecektir; başka gerekçelerle fesih yapmasına veya istifa etmesineyasal olarak engel bulunmamaktadır.
c- Günlük 39,24 TL nakdi ücret desteği getirilmiştir.
Bu ücret desteğinden yararlanmak için düzenlemeninyürürlüğe girdiği 17.04.2020 tarihinde iş sözleşmesinin bulunmasıgerekmektedir. Bu nedenle 18.04.2020 vesonrasında işe başlayanlar diğer şartlar bulunsa bile destek alamayacaktır.
Diğer taraftan, işçinin İş Kanunu Geçici 10. Maddesiuyarınca işveren tarafından ücretsizizne çıkarılmış olması gerekmektedir. İş Kanunu Geçici 10. Madde 17.04.2020 tarihindeyürürlüğe girmiş olduğundan, işverenleri tarafından 17.04.2020 tarihi vesonrasında bu maddeye göre ücretsiz izne çıkarılanlar destektenyararlanabilecektir. Daha önceki bir tarihte ücretsiz izin dilekçesi verenlerveya işverenin ücretsiz izin teklifini kabul ederek ücretsiz izne ayrılanlar,İ.K Geçici 10. Madde uyarınca ücretsiz izne çıkarılmış olmayacağından,17.04.2020 tarihinden önceki süreler için bu destek alınamayacaktır.
Bu nedenle işçilerin destekten yararlanabilmesi içinişverenlerce 17.04.2020 tarihi ve sonrasında, İş Kanunu Geçici 10. Maddesiuyarınca pandemi nedeniyle ücretsiz izneçıkarıldığına dair işçiye bir bildirim yapması uygun olacaktır.
İşveren tarafından ücretsiz izne çıkarılma şartınısağlamış olsalar bile ilgili düzenlemede “4857 sayılı Kanunun geçici 10 uncumaddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışmaödeneğinden yararlanamayan işçiler” hükmü bulunduğundan 17/4/2020 ve sonrasıücretsiz izne ayrılan işçilerin nakdi yardımdan yararlanabilmeleri için aynızamanda kısa çalışma ödeneğinden yararlanamıyor olması şartı da bulunmaktadır.Ancak işveren tarafından kısa çalışma ödeneğine başvurulmadığı içinyararlanamayan mı, yoksa başvuru yapılmasına rağmen diğer koşulları sağlamadığıiçin yararlanamayan işçilerin mi kastedildiği maddeden anlaşılamamaktadır.
Bu destekten yararlanabilecek diğer bir işçi grubu ise15.03.2020 tarihinden sonra işsizlik ödeneği alabilecek şekilde iş sözleşmesisona eren ancak diğer şartları sağlamadığı için( 120 gün ve 600 gün şart)işsizlik ödeneği alamayan işçilerdir.
Şartları sağlayan işçiler, fesih yasağının geçerli olduğusüre içinde ve bu süreyi aşmamak üzere, ücretsiz izinde oldukları ya da işsizkaldıkları süre kadar destek alabilecektir.
Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık aylığıalanlar diğer şartları sağlasa bile bu destekten yararlanamayacaktır.
Ücretsiz izne ayrılarak nakdi ücret desteğindenyararlanan işçinin fiilen çalıştırıldığının tespiti halinde işverene, buşekilde çalıştırılan her işçi ve çalıştırıldığı her ay için ayrı ayrı olmaküzere, aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası verilecektir. Ayrıcaödenen nakdi ücret desteği de ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziile birlikte işverenden tahsil edilecektir.
Bu durumda çalışanların hizmetlerinin ve kazançlarınınSGK’ya bildirilmemiş olması nedeniyle ek olarak aylık prim ve hizmetbelgelerinden dolayı da ayrıca iki asgari ücret tutarında idari para cezasıile karşılaşılacak ve 2020 yılındakiasgari ücret destekleri de faiziyle birlikte işverenden geri alınacaktır.
Destekten yararlananların genel sağlık sigortasıprimleri, işsizlik sigortası fonundan karşılanacaktır.
d- Pandemi nedeniyle 17/4/2020 ve sonrasında ücretsizizne ayrılan çalışanlar için eksik gün bildiriminde eksik gün nedeni, “28-Pandemi Ücretsiz İzin(4857 Geçici 10 Md.) ve 29-Pandemi Ücretsiz İzin (4857Geçici 10 Md.) ve Diğer” seçilmesi gerekmektedir.
29.06.2020 tarih 2707 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile(RG 30.06.2020- 31171) fesih yasağı ve işverenin tek taraflı ücretsiz izneçıkarabilme süresi bir ay uzatılmıştır.
İş Kanunu Geçici 10. Maddesi gereğince17.04.2020/17.07.2020 tarihleri arasında uygulanmak üzere yürürlüğe giren veişverenlerin İş Kanunu 25/II. maddesi dışında iş sözleşmesini feshetmesini yasaklayanuygulama bir ay süreyle uzatılmıştır.
Uzatmadan dolayı işverenlerce, 17.08.2020 tarihine kadar(bu tarih dahil) iş sözleşmeleri İş Kanunu 25/II’de düzenlenen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında feshedilemeyecektir.
Aynı kararla işverenin tek taraflı ücretsiz izneçıkarabilme süresi de bir ay uzatılmıştır. İşverenler 17.08.2020 tarihine kadarişçiler Covid-19 sebebi ile tek taraflı ücretsiz izne çıkarabilecektir.
17.08.2020 tarihine kadar, 4857 sayılı Kanunun geçici 10uncu maddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışmaödeneğinden yararlanamayan işçiler (yaşlılık aylığı alanlar hariç) ücretsizizin desteğinden yararlanabilecektir.
YORUMLAR