Sevgili okuyucular, bu hafta işverenler mizi ve alt iş veren
lerimizi yakından ilgilendiren bir konuyu 10 ayrı soruyu cevaplamak
suretiyle işyeri devri konusunu biraz detaylıca sizlerle paylaşmak
istiyoruz.
On soruda işyeri devri
5510 sayılı Kanun uyarınca işyerinin devri halinde, işyeri
bildirgesinin 10 günlük süre içinde SGK’ya verilmesi gerekmektedir.
Aksi halde işverenin tuttuğu defter türüne göre 1 ila 3 asgari ücret
arasında değişen tutarda idari para cezasına maruz kalınacaktır.
İşyeri devri hangi şartlarda gerçekleşmiş sayılır?
Sosyal güvenlik mevzuatına göre işyerinin devrinden bahsedilebilmesi
için işyerinin faaliyet halinde iken bütün tesisat ve işçileri ile
diğer bir işveren tarafından devir alınması ve o işverene intikal
etmesi gerekir. Haliyle işyeri devri, işyerinin aktif /pasifi ve
tesisatıyla birlikte el değiştirmesinin yanı sıra işyerinde 5510/4-a
kapsamında çalışanların bulunması ve bu çalışanların hizmet
akitlerinin de kesintisiz devam etmesi halinde gündeme gelmektedir.
Bu bakımdan, ilk işveren kendi işçilerinin hizmet akdini feshederek
faaliyetini tatil etmişse, başka bir anlatımla 5510/4-a kapsamında
çalışan sigortalılar bulunmaksızın yapılan bir devir nedeniyle yeni
işyeri sahibinin devir nedeniyle işyeri bildirgesi verme yükümlülüğü
bulunmamaktadır.
İşyeri bildirgesinin verilmesi gereken 10 günlük süre ne zaman başlar?
10 günlük süre, devir işleminin;
Ticaret sicil gazetesinde yayımlanması halinde ilan tarihini,
Ticaret sicil gazetesinde yayımlanmaksızın sözleşme ile yapılması
halinde ise sözleşme tarihini
takip eden günde başlar.
Devir halinde işyeri bildirgesi nasıl verilir?
Devir halinde işyeri bildirgesi, devreden (eski) işverenin e-Bildirge
kullanıcısı tarafından e-Devlet uygulamalarında yer alan “İşyeri
Bildirgesi (4-a lı Sigortalı Çalıştırılanlar Yönünden)” sekmesinden
“Değişiklik İşlemleri”, “Yeni Değişiklik” seçenekleri işaretlendikten
sonra devredilen işyerinin 23 haneli SGK sicil numarası girilerek
yapılır.
Gerekli bilgilerin sisteme girilmesi sonrasında işyerinin devrini
gösteren ticaret sicil gazetesi veya devir sözleşmesi, devralan (yeni)
işverene ait ticaret sicil gazetesi, vergi levhası ve imza sirküleri
taranarak SGK’ya gönderilir.
İşyeri bildirgesi sonrasında yeni işyeri dosyası tescil edilir mi?
İşyeri bildirgesinin SGK’ya gönderilmesinin ardından ilgili sosyal
güvenlik merkezince devir bildirgesinin onaylanması sonrasında
devreden işverene ait eski SGK dosyasının unvan, vergi/TC kimlik
numarası, yönetici/ortak bilgileri güncellenmektedir. Dolayısıyla
işyeri devri sonrasında devralan işveren adına yeni bir SGK dosyası
açılmadığından devir sonrasındaki işlemler devreden işverence alınmış
eski SGK işyeri dosyası üzerinden yapılmaktadır.
Ayrıca devir sonrası devreden işverene verilmiş e-Bildirge şifresi
devir sonrasında da aktif olacağından, devralan işverenin yeni
e-Bildirge şifre başvurusunda bulunma zorunluğu bulunmamaktadır.
Devir nedeniyle işe giriş bildirgesi ve işten ayrılış bildirgesi verilir mi?
İşyerinin devri nedeniyle hizmet akdi devam eden sigortalılar yönünden
işten ayrılış ve işe giriş bildirgesi düzenlenmez.
Devredilen işyerindeki alt işveren numaraları kapatılır mı?
İşyerinin devri halinde alt işverenler yönünden e-Bildirge
şifrelerinin askıya alınması veya devralan işveren ile alt işverenler
arasında yeniden sözleşme yapılması şartı aranılmadığından, işyerinin
devri sonrasında alt işverenlerin SGK bildirimlerini devir öncesinde
olduğu gibi yapmaları mümkündür.
Devir halinde muhtasar ve prim hizmet beyannamesi nasıl verilir?
İşyerinin devri halinde devir tarihinden önceki sürelere ilişkin
muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin devreden işveren tarafından
“asıl” nitelikteki beyanname ile devir tarihinden sonraki
bildirimlerinin de devreden işveren tarafından “ek” nitelikteki
beyannameyle yapılması mümkün olduğu gibi işyeri devrinin
gerçekleştiği ayda devir tarihinden önceki ve sonraki sürelere ilişkin
30 günlük “asıl” nitelikteki beyannamenin devreden veya devralan
işveren tarafından düzenlenmesine de izin verilmektedir.
Devralan işveren prim teşvik ve desteklerinden devreden işveren gibi
yararlanabilir mi?
Gerek 05510, 14857, 06111 gibi kanun numaralı prim teşviklerinden
gerekse asgari ücret desteğinden ilgili kanunlarda öngörülen şartların
sağlanması kaydıyla devralan işveren tarafından da yararlanılması
mümkündür. Söz konusu teşvik ve desteklerden yararlanılması noktasında
devreden işverence sistem üzerinden yapılan tanımlamalar devralan
işveren için de geçerli olacağından devralan işverence ayrıca
tanımlama yapılmasına ve SGK nezdinde ayrıca prim teşvik ve
desteklerinden yararlanmak amacıyla başvuru yapılması söz konusu
değildir.
Alt işverenlerimiz ile ilgilikısaca bilgi vermek istiyorum.
Alt işveren devri olur mu?
Sosyal güvenlik uygulamalarında alt işverenliğin devrine yönelik bir
uygulama yürütülmemektedir. Dolayısıyla alt işverence yürütülen bir
işin başka bir gerçek veya tüzel kişi işverene devredilmesi durumunda,
yeni alt işverenle asıl işverenin yeniden alt işverenlik sözleşmesi
düzenleyerek, ayrıca alt işveren numarası alması gerekecektir.
İşyerinin devri halinde devralan işverenin sorumluluğu nedir?
İşyerinin devri halinde devreden işverenin sigorta primi ve gecikme
zammı borçlarından, devreden işverenle birlikte devralan işveren de
müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmakta ve buna aykırı aykırı
sözleşmeler SGK’ya karşı geçersiz kabul edilmektedir.
İdari para cezalarında ise devir tarihinden önceki bir tarihte
işlenmiş fiiller yalnızca devreden işverene tebliğ edilmekte, devralan
işverene tebliğ edilmemektedir. Ancak devreden işverene tebliğ edilen
idari para cezalarının ödenmemesi halinde söz konusu cezaların
devralan işverenden tahsili cihetine gidilmektedir.
Devir tarihinden önceki sürelere ilişkin ödenmeyen prim ve idari para
cezası borçlarının tahsili noktasında 6183 sayılı Kanun gereği icra
takibine geçilirken devreden işverenle birlikte aynı zamanda devralan
işverene de ödeme emri gönderilmektedir.









