Nöbetçi Eczaneler
Çobanların vazgeçilmezi olan ‘anadolu aslanı’ olaraktanınan ve heybetiyle dikkat çeken aksaray malaklı köpeği, çoban köpeğiözelliğinden çıkarak ticarete konu oluyor. Çifti 20 bin tl’den satılan malaklıköpeği, fiyatının yüksek olması nedeniyle şimdilerde ticaret amaçlıyetiştiriliyor.
aksaray malaklısıirkları geliştirme derneği (akmİd) başkanı muammer tıpırdamaz, malaklıköpeklerinin artık koruyucu değil, ticaret amaçlı kullanıldığını söyledi.malaklı köpeğinin çok özellikli bir köpek olduğunu ve koruyuculuk anlamında çokbaşarılı olduğunu ifade eden başkan tıpırdamaz, “aksaray malaklısı davarsürüsündeki kendi koyunlarını bilir, yabancıyı bilir, gelen kişilerin zararlımı, zararsız mı olduğunu bilen köpeklerdir. kötü niyetli gelen insanlara zatensaldırgan bir köpektir. sürüde bekçiliğini en iyi şekilde yapar. ama ‘ben evdebesleyeceğim, gelene gidene ses çıkartmasın’ diyorsanız bu köpekleri eniktenalıp yetiştirmeniz lazım” dedi.
“malaklı köpeğinisatıp koyun alıyorlar”
aksaray malaklıköpeğinin son zamanlarda sürüden ayrılıp ticarete girdiğini belirten başkantıpırdamaz, “Çobanlar malaklı köpeklerine büyük ilgi gösteriyor amafiyatlarından dolayı alım gücü düşük. bugün davarda durması için bir erkek birdişi aksaray malaklısı köpeği 15-20 bin tl’den aşağıya bulunmaz. Çoban şimdi 20bin tl’lik 2 köpeğe davarda bulunduracağına, ‘ben bununla biner liradan 20 tanekoyun alırım. senede de 20 kuzu alırım bana 40 taneye döner’ diyor. ama öteyandan hırsızlara ve canavara karşı bu köpeğin sürüyü koruyacağını düşünmez. buşekilde aksaray malaklısı 20-30 sene evvel sürülerimizin hepsinde vardı. 300davar sürümüz varsa sağlam olarak 200 tanesinde aksaray malaklısı vardı. amabugün için 300 sürü varsa 10 tane bulamazsınız. fiyatlarından, pahalıolduğundan dolayı çobanlar bu köpekleri satıyorlar ve normal köpekleredönüyorlar. ondan da epey bir zarar çekiyorlar, hırsızlara ve canavarlarakarşı. parasından dolayı alamıyorlar, aynı zamanda da alsalar bile düşünüyoradam, ‘ben bunu sattığımda, 15 liraya satsam 15 koyun alırım. 1 senede de 30tane olur’ diyor. onu kar olarak biliyor. halbuki bir canavar girdiğinde 10tane, 20 tane koyuna zarar vereceğini unutuyor” şeklinde konuştu.
“malaklı köpeği artık ticaret amaçlı kullanılıyor”
kendi hayvanlarının çobanlığını yapan fatin dağdaş ise“aksaray malaklı köpekleri bekçi ve sürü köpeği olarak kullanılır. amafiyatları yüksek olduğu için şu zamanda kullanılmıyor. bekçi köpeği olarakkullanılıyor, insanlara çok sadık ve sürüsüne çok sadık. aşırı derecede düşkünolur. Ölsün sürüsünü yine bırakmaz. İnsanı, sahibini asla, evde olsun, bahçedeolsun, kendi ailesine alıştıktan sonra kendi ailesini de başkasından kıskanır.ama şu an, şu devirde eski bekçi köpeğini geçtik, şu an ticari amaca döndü.ticaretini yapıyorlar. bahçede 2 dişi 1 erkek, veya 3 dişi 1 erkek damızlığınıalıyor ve ticaretini yapıyor. bu da neden dolayı kaynaklanıyor, para ediyor.artık sürülerde beslenmeyi geçtiler. bıraktılar sürüde köpeği, malaklıyıbeslemeyi. para ettiğinden dolayı, hırsızı çok olduğundan dolayı, adamçıkartıyor mesela, sürüsüne götürdüğü zaman arkadan çalıyorlar. o yüzden dolayıbu malaklı köpeği sürüde bekçilik yapmayı bıraktı şu an evde, çiftliklerde,bahçeli alanlarda damızlık olarak ticari amaçlı kullanılmaya başladı” diyekonuştu.
İha