Nöbetçi Eczaneler
Sevgili okuyucularımız, yine bu haftaki ana konumuza geçmeden
önce bir soruyu cevaplamak istiyoruz.
sorumuz şöyle:” isteğe bağlı sigortalılarda sigorta primleri
nasıl belirleniyor.?
Öncelikle şunu ifade edelim. Prime esas kazancın alt ve üst
sınırları arasında kalmak kaydı ile, sigortalı tarafından beyan edilen
prime esas aylık kazancın yüzde 21 i malullük,yaşlılık ve ölüm
sigortaları primi. yüzde 12 si de genel sağlık sigortası primi olmak
üzere yüzde 33 tutarı sigorta primi ödemesi gerekir.
Bu hafta özellikle alt işverenleri ilgilendiren ayı zamanda tüm
işverenlerimizi ilgilendiren bir konuyu biraz detaylıca sizlerle
paylaşacağız
.Alt işverenlerin NACE kodlarına dikkat!
Konumuzla ilgili bir iş verenimizin sorusu şöyle. ”Hastane
işyerinde temizlik faaliyetlerini alt işveren olarak yürütüyoruz. İSG
Katip sisteminde az tehlike sınıfta yer alıyoruz. İşyerinde yapılan
denetimde yapılan işin çok tehlikeli sınıfta olması nedeniyle tehlike
sınıfını çok tehlikeli sınıfa çevirmemiz gerektiği belirtilerek NACE
kodunu değiştirmemiz istendi. Tehlike sınıfını nasıl değiştirebiliriz?
F. K.”
İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması noktasında işyerinde alınması
gereken önlemler ile uyulması gereken kriterler 6331 sayılı İş Sağlığı
ve Güvenliği Kanununu ile anılan Kanunun uygulanmasına dair çıkartılan
yönetmeliklerle düzenlenmiş olup, bu hususlara riayet edilip
edilmediğine yönelik denetimler ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı İş Müfettişlerince yapılmaktadır.
İşyerlerinde ilk defa yapılan denetimlerde iş sağlığı ve güvenliği
mevzuatına aykırılık veya eksiklik tespit edilmesi halinde eksiklik ve
aykırılıklar tutanağa kaydedilerek işverenlerden/alt işverenlerden,
verilen makul bir süre içerisinde bu eksiklik ve aykırılıkların
giderilmesi istenilmektedir. Tutanakta belirtilen süreninin bitiminin
ardından ikinci defa yapılan denetimde, tutanakta belirtilen eksiklik
ve aykırılıkların giderilmediğinin tespiti halinde ise idari para
cezası uygulanmaktadır. Ayrıca yapılan denetimler sırasında çalışanlar
için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiği takdirde bu
tehlike giderilinceye kadar, işyerinin bir bölümünde veya tamamında
işin durdurulması cihetine gidilebilmektedir.
Alt işverenlerin NACE koduna geldiğimizde,
İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında alt işverenler, asıl
işverenlerin tabi oldukları tehlike sınıfı ile ilişkilendirilmeyerek,
kendi faaliyet konusu işe ait tehlike sınıfına tabi tutulmuşlardır.
Bu amaçla asıl işverenlerin SGK işyeri sicil numarasının altında üç
haneli numara ile tescil edilen alt işverenlere, asıl işverenin NACE
kodundan farklı olarak, alt işverenin kendi yürütmüş olduğu faaliyet
konusuna uygun NACE kodu verilmektedir. 6331 sayılı Kanun
uygulamalarının takip edildiği İSG Kâtip sisteminde de gerek asıl
işverenlerin gerekse alt işverenlerin hangi tehlike sınıfında yer
aldıklarının tespitinde, SGK işyeri tescil kayıtlarındaki NACE kodları
esas alınmaktadır.
Alt işverenlerin tescil işlemleri asıl işverenlerin e-Bildirge
kullanıcıları tarafından e-Devlet uygulamalarında yer alan İşyeri
Bildirgesi seçeneğindeki Tescillerim menüsü vasıtasıyla yapılmakta
olup, alt işverenlerin NACE kodları da asıl işverenlerin e-Bildirge
kullanıcıları tarafından sisteme girilmektedir. Bu bakımdan alt
işverenlerin NACE kodlarının sözleşmede yer alan işin konusuna göre
NACE REV. 2.1 tablosundaki kodlardan uygun olanı seçilmek suretiyle
sisteme girilmesi önem arz etmektedir.
Hastane işyerinde temizlik faaliyetini yürüten alt işverenlerin NACE
koduna geldiğimizde;
Temizlik faaliyetlerine ilişkin NACE REV.2.1 tablosuna bakıldığında,
temizlik sektöründe faaliyet gösteren işyerleri yönünden yapılan işin
niteliğine göre az tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta farklı NACE
kodları olduğu görülecektir.
Örneğin, “81.21.01 Binaların genel temizliği (uzmanlaşmış temizlik
faaliyetleri hariç)” NACE kodunda tescil edilmiş işyerleri az
tehlikeli sınıfta yer alsalar da “81.22.03 Nesne veya binaların
(ameliyathaneler vb.) sterilizasyonu faaliyetleri” NACE kodunda tescil
edilmiş işyerleri çok tehlikeli sınıfta yer almaktadırlar.
Bu bağlamda hastane işyerinde temizlik faaliyetlerini yürüten alt
işveren çalışanlarının kullanılmış bir şırınganın eline batması veya
temizlik faaliyetleri sırasında mikrop kapma risklerinin bulunduğu
dikkate alındığında, hastane işyerinde faaliyet gösteren ve temizlik
faaliyetini yürüten alt işverenlerin 81.22.03 NACE kodunda yer alması
gerektiğinden alt işveren tescil işlemeleri sırasında NACE kodu
81.22.03 olarak sisteme girilmelidir. Okurumuz Figen Hanımın sorusuna
geldiğimizde hastane işyerinde temizlik faaliyeti yürütmesine rağmen
az tehlikeli sınıfta tescil edilmiş alt işverenlik dosyasındaki NACE
kodunun 81.22.03 olarak çok tehlikeli sınıfta güncellenmesi amacıyla
bir dilekçe ile işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezindeki
işyeri tescil servisine müracaat ederek NACE kodunu güncellemesi
gerekecektir.
Çalışanın iş kazasına uğraması veya meslek hastalığına tutulması
halinde hatalı bildirimlerin faturası da ağır olur.
İşyeri hekimi ve İSG uzmanlarının çalışma süresi işyerinin az
tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta faaliyet
göstermelerine göre değişmektedir.
Haliyle gerçekte çok tehlikeli sınıfta faaliyet göstermesine rağmen
tescil işlemleri sırasında az tehlikeli veya tehlikeli sınıftaki NACE
kodlarında tescil edilmiş asıl işverenler ve alt işverenler yönünden,
İSG uzmanı ve işyeri hekiminin daha az sürelerde istihdam edilmesi
sözkonusu olacaktır.
Bu durum, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması noktasındaki
yükümlülüklerin eksik yerine getirmesi nedeniyle işverenlerin/alt
işverenlerin iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesindeki
kusur oranlarını da artıracaktır.
Olası bir iş kazası sonrasında işçinin uğradığı zarara istinaden işçi
veya hak sahipleri tarafından maddi/manevi tazminat talebinde
bulunabileceği gibi, taksirle yaralama veya ölüme neden olma suçu
işlendiği gerekçesiyle işveren veya işveren vekilleri aleyhine ceza
davaları da açılabilmektedir.
Ayrıca çalışanın yaşamış olduğu iş kazası veya meslek hastalığı
sonrasında SGK ‘nın denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan
incelemeler sonrasında sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği
veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış ise peşin sermaye değeri
ile sigortalı adına Kurumca yapılan sağlık masrafları kusuru oranında
işverenlere rücu edilerek yasal faiziyle birlikte işverenlerden tahsil
edilmektedir.