Aksaray’ın Merkez ilçesi Zincirli Mahallesi’nde bulunan Zinciriye Medresesi, 14. yüzyılda Karamanoğulları Beyliği döneminde Yahşi Bey tarafından inşa edildi. Kesme taş ve tuğla kullanılarak yapılan yapı, dört eyvanlı ve revaklı plan şemasıyla Anadolu Selçuklu mimarisinin izlerini taşıyan önemli eserler arasında gösteriliyor.
Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait olan medrese, uzun yıllar eğitim yapısı olarak hizmet verdi. 20. yüzyıl başlarına kadar medrese olarak kullanılan yapı, 1940’lı yıllarda bir dönem cezaevi olarak da işlev gördü. 1969 yılından itibaren ise müze olarak değerlendirilmeye başlandı.
Mimari açıdan dikkat çeken yapının doğu cephesinde yer alan taç kapısı, stalaktit ve geometrik süslemeleriyle öne çıkıyor. Avlu etrafında revaklar, tonoz örtülü odalar ve kubbeli bölümler bulunuyor. Yapının batı eyvanı, diğer bölümlere göre daha yüksek ve geniş yapısıyla dikkat çekiyor.
Zaman içinde çeşitli restorasyon çalışmalarıyla ayakta tutulan medrese, 1975, 1992-93 ve 1997 yıllarında onarımdan geçti. Açık avlulu yapısı, mimari bütünlüğü ve tarihi katmanlarıyla Aksaray’ın kültürel kimliğinde önemli bir yer tutmaya devam ediyor.
Fatma Altınok

