Verilere göre, yabancı kontrolündeki girişim sayısı 2023 yılında 10 bin 673 iken 2024 yılında 11 bin 86’ya yükseldi. Ancak bu girişimlerin Türkiye’de elde ettiği toplam cironun payı 2023’te %12,9 iken 2024’te %12,6’ya geriledi.
İstihdamdaki payı %5 civarında
Yabancı kontrollü şirketlerin istihdamdaki payı da sınırlı bir gerileme gösterdi. 2023 yılında bu şirketlerde çalışanların toplam çalışanlar içindeki payı %5,2 olarak ölçülürken, 2024 yılında %5,1 olarak gerçekleşti. Bu durum, yabancı sermayeli şirketlerin sayısı artmasına rağmen istihdam ve ciro paylarının nispeten dengeli seyrettiğini ortaya koydu.
Yabancı kontrolünün en yoğun olduğu sektör: Tütün ürünleri
Sektörel dağılıma bakıldığında yabancı kontrolünün en yoğun olduğu faaliyet alanı tütün ürünleri imalatı oldu. 2024 yılında bu sektördeki toplam cironun %94,6’sı yabancı kontrollü girişimler tarafından elde edildi.
Yabancı kontrolünün yüksek olduğu bir diğer sektör ise motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler imalatı oldu. Bu alanda yabancı kontrollü şirketlerin ciro payı %40,6 olarak gerçekleşti. Otomotiv sektöründeki bu yüksek oran, Türkiye’deki üretimin önemli bölümünün uluslararası şirketlerin yatırımlarıyla gerçekleştiğini gösteriyor.
Yabancı kontrolünde Almanya ilk sırada
Ülkelere göre incelendiğinde Türkiye’deki yabancı kontrollü girişimler içinde en büyük payı Almanya aldı. 2024 yılında toplam 11 bin 86 yabancı kontrollü girişimin 1.309’u Almanya tarafından kontrol edildi. Almanya kontrolündeki şirketlerin elde ettiği cironun, tüm yabancı kontrollü girişimlerin toplam cirosu içindeki payı %13,1 oldu.
Almanya’yı ABD ve Birleşik Krallık takip etti. ABD kontrolündeki 1.010 girişimin yabancı kontrollü toplam cirodaki payı %12,3 olarak kaydedildi. Birleşik Krallık kontrolündeki 737 girişimin payı ise %8,3 olarak gerçekleşti.

Yabancı sermayenin ekonomideki rolü sürüyor
TÜİK verileri, Türkiye’de yabancı sermayeli şirketlerin sayısının artmaya devam ettiğini gösterirken, bu şirketlerin toplam ciro ve istihdam içindeki paylarının sınırlı değişimlerle seyrettiğini ortaya koydu. Özellikle otomotiv ve tütün ürünleri gibi sektörlerde yabancı kontrolünün oldukça yüksek olduğu dikkat çekti.
Ekonomistler, yabancı sermayeli şirketlerin teknoloji transferi, ihracat kapasitesi ve küresel entegrasyon açısından Türkiye ekonomisi için önemli rol oynamaya devam ettiğini vurguluyor.
Haber Merkezi

