Nöbetçi Eczaneler
sosyal güvenlik İl müdürü bilal akgÜn kayıt dışı çalışmave çalışanlarla ilgili yaptığı açıklamada;
“sosyal güvenlik; bireylerin tüm yaşamları boyuncakarşılaşabilecekleri mesleki, fizyolojik ve sosyo-ekonomik risklere karşıgüvence sağlayarak koruyan politika ve sistemler bütünüdür.
devlet tarafından idare edilen sosyal güvenlik sistemi,vatandaşlara hayatları boyunca sağlık hizmeti vermeyi ve asgari bir gelirdüzeyi sağlamayı ve kişilerin yaşlılık, hastalık, malullük, işsizlik, işkazaları gibi çeşitli nedenlerle çalışamadıkları dönemlerde onları korumayı vebu risklerden doğan zararları gidermeyi amaçlayan sistemdir.
Ülkemizde sosyal güvenlik, anayasal bir hak olarakanayasa’nın 60’ıncı maddesinde yer alan “herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. devlet, bu güvenliğisağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” hükmü ile güvence altınaalınmıştır. Çalışanların sosyal güvenlik sistemine dahil olmaları hak ve aynızamanda bir yükümlülüktür. Çalışmaya başlayan herkes kanunen mutlaka sosyalgüvenlik sistemine dâhil olmak zorundadır. Çalışanlar kanunen bu hakkın yerinegetirilip getirilmediğini işverenden isteme hakkına ve yerine getirilmediğitakdirde de yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. İşverenler açısından da;gerek kendisini gerek yanında çalıştırdığı kişileri sosyal güvenlik kurumunabildirmek zorundadır.
sosyal güvenliğin bu derece önemli ve öncelikli olmasınarağmen, maalesef vatandaşlarımızın bir kısmının sosyal güvencesi bulunmamaktadır.bazı vatandaşların bu şekilde sosyal güvenlik şemsiyesi koruması dışındaolmalarının nedeni ise “kayıt dışı istihdam” olgusudur.
İşveren açısından haksız rekabet çalışanlar açısındanhakkının gasp edilmesine neden olan kayıt dışılık, sürdürülebilir ekonomiyi vesosyal güvenliği de sekteye uğratmaktadır.
Çalışan kişilerin çalışma günlerinin ve kazançlarınınsosyal güvenlik kurumuna hiç bildirilmemesi veya eksik bildirilmesi kayıt dışıistihdam olarak adlandırılabilir. yani sigortasız işçi çalıştırma durumundaolduğu gibi, çalışma sürelerinin veya ödenen ücretlerin eksik bildirilmesi dekayıt dışı istihdam olarak değerlendirilmektedir.
kayıt dışı istihdamın toplumun sosyal ve ekonomikdeğerleri üzerinde birçok olumsuz etkisi bulunmakta, hem çalışanlar hemişverenler hem de devlet açısından istenmeyen sonuçlara yol açmaktadır.
sigortasız çalışan kişiler açısından, iş kazası, meslekhastalığı, hastalık ve analık sigortası kapsamında sağlanan birçok yardımdanyararlanamamakta; emeklilik, malullük aylığı, iş göremezlik ödenek vegelirleri, işsizlik ödeneği, kıdem ve ihbar tazminatları gibi çalışanlarasağlanan birçok yasal haktan mahrum kalmaktadırlar. ayrıca bu şekildeçalışanların sadece kendileri değil, aile bireyleri de ölüm aylığı, işgöremezlik geliri gibi haklardan yararlanamayarak mağdur olmaktadırlar.
İşverenler açısından baktığımızda ise kayıt dışıistihdam; büyük ölçüde haksız rekabete neden olmakta ve ekonomik işleyişiolumsuz etkilemektedir. ayrıca kayıt dışı istihdama başvuran işletmelerin yapılandenetimler ve tespitler sonucu yüksek tutarlarda idari para cezasıylakarşılaşma veya işyerlerinin kapanması riski mevcuttur.
kayıt dışı istihdamın kamu yönetimi yani devlet açısındanda oldukça olumsuz etkileri söz konusudur. Önemli ölçüde prim ve vergi kaybınaneden olmakta, çalışan-emekli dengesini bozarak sosyal güvenliğinsürdürülebilirliğini tehdit etmekte, gelir dağılımı ve kaynak dağılımındaetkinliğin bozulmasına neden olmaktadır.
kayıt dışı istihdam ülke olarak hepimizin sorunudur vesosyal güvenliğin sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemekte, gelecek kuşaklarıda tehlikeye sokmaktadır. kayıtlı çalışan sayısının artırılması sosyalgüvenliğin sürdürülebilirliğine katkıda bulunacak, aynı zamanda güvencesizyaşayan birçok insanın geleceğe güvenle bakmasını sağlayacaktır. bu sorunla tekbaşına sosyal güvenlik kurumunun mücadelesi yeterli değil, diğer kurumların,sivil toplum örgütleri başta olmak üzere ilgili tüm kesimlerin desteği büyükönem arz etmektedir ve sizlerden de desteklerinizi bir vatandaşlık göreviolarak beklemekteyiz” dedi.
haber merkezi