Nöbetçi Eczaneler
Aksaray’da iri cüsseleri, koruma içgüdüleri ve uysal yapılarıyla dikkat çeken çoban köpeği Malaklı dünya çapında ilgi görüyor.
Aksaray’da yetiştirilen ve Evliye Çelebi’nin “Anadolu’da bir aslan gördüm” diyerek betimlediği Aksaray Malaklı köpeği, görünüş olarak insanları korkutsa da aslında çok sakin ve sevecen bir yapıya sahiptir.
Dünya’da fiziksel ve karakteristik yapılarına göre ayrılan pek çok köpek cinsi var. Bunlardan biri de Aksaray Malaklısıdır. 100-130 cm arasında uzunluğa sahip olan bu büyük köpekler aslında çok sadık, zeki, cesur, itaatkâr ve korumacı yapıdadır. Doğduğu andan itibaren bekçi köpeği olan Malaklı sahibine çok bağlı ve sadıktır. Sevdiği insanların tehlikede olduğunu düşündüğü an korumacı davranarak sinirli ve saldırgan olabilen bu büyük köpeklerin sahipleriyle ve diğer hayvanlarla çok iyi anlaştığı gözlerden kaçmıyor. Malaklıların saldırgan veya sevecen olmaları biraz da sahibinin yetiştirme tarzına bağlı. İnsanlardan uzak ve karanlık bir alanda yetişen Anadolu Aslanı da denilen Malaklılar saldırgan olabilirken, insanların içinde ve sosyal olarak yetişenler daha uysal ve sevecen olabiliyorlar.
50-120 kg arasında olan bu dev köpeklerin ismi sarkık dudaklarından gelmektedir. Aksaray yöresinde halk sarkık dudaklılara “malak” dediği için köpeğin adının da burada geldiği iddiaları her zaman vardır. Her zaman karşılaştırıldığı Kangal köpeğiyle aynı atadan mı geldiği soruları sıkça sorulmaktadır. Yapılan araştırmalara göre Kangal ve Malaklı farklı bir ırktır. Malaklı, Kangal’a göre daha büyük ve iriyken, Malaklının kuyruğunun Kangal köpeğine göre daha kısa ve daha az kıvrık olduğu gözlemlenmiştir. Fiziksel özelliklerinin yanında Aksaray Malaklısı karakter olarak, Kangal köpeğine göre daha hırçın ve saldırgan olduğu gözlemlenmiştir.
Aksaray Malaklısının tarihine bakıldığı zaman, Evliya Çelebinin Seyahatnamesinde, “Anadolu’da bir aslan gördüm” demesi sebebiyle 17. Yüzyılda varlığı biliniyor. Ancak bazı araştırmacılar 2000 yıl öncesine kadar Malaklı türünün varlığına dikkat çekmektedir. Aksaray ve çevresinde yapılan arkeolojik kazılarda ortaya çıkan tabletlerde Asur askerinin yanında yan profilden dikdörtgen gövdeli, iri bacaklı, heybetli, hafif kıvrık kuyruklu, burun ve ağız çevresi siyaha yakın bir köpek görünmektedir. Bu köpeğin Aksaray Malaklısı olduğu düşünülmektedir.
Haber Murat Uğurlu