Yeraltı şehrinde tuvalet, banyo, kiler ve toplamda 40 oda yer alırken, Kapadokya bölgesindeki benzerlerinden ayrılan en dikkat çekici özelliği ise havalandırma sistemine sahip olması.
Roma döneminden kalma önemli bir yerleşim merkezi olan Saratlı’da insanlar, savaş ve baskı dönemlerinde bazen bir hafta, bazen bir ay boyunca yerin altında topluca yaşamış. Su, yeraltındaki kuyu ve sarnıçlardan sağlanırken, ekmek içeride pişirilmiş, aydınlatma ise zeytinyağı ya da kuyruk yağıyla çalışan lambalarla sağlanmış. Havalandırma bacaları sayesinde yeterli oksijen sağlanan yapının detayları ise adeta hayranlık uyandırıyor.
Yeraltı şehrinin girişinde, ahır olarak kullanılan ve 14 yemlikli bir mekan bulunuyor. Devamında, 7 yemlikli ikinci bir bölüm ve tünellerle ulaşılan 10 metre derinliğinde bir su kuyusu yer alıyor. Bu katlarda ayrıca zemine oyulmuş tandır, çeşitli odalar ve tamamlanmamış tünel geçişleri de mevcut. Bir alt kata geçildiğinde ise “Kuyulu Dam” olarak bilinen su kuyusuna ulaşılıyor. Burada da biri sağda, ikisi solda olmak üzere üç oda daha yer alıyor.
İpek Yolu güzergahında ve Kapadokya’nın girişinde yer alması, iyi korunmuş yapısı, bütünsel planı ve kolay gezilebilirliği sayesinde Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri her geçen gün daha fazla turistin ilgisini çekiyor. Ziyaretçilerin yoğun ilgisi nedeniyle zaman zaman tamamen dolan bu tarihi yapıya destek amacıyla, aynı bölgede yer alan ve Aziz Mercurius’un adını taşıyan ikinci bir yeraltı şehri de ziyarete açılmış durumda.
Ağustos Gerçe