Nöbetçi Eczaneler
Aksaray’ın Gülağaç ilçesine bağlı Kızılkaya köyünde, Melendiz Nehri’nin kıyısında yer alan Aşıklı Höyük, Neolitik Çağ’a ait en eski köy yerleşimlerinden biri olarak arkeoloji dünyasında önemli bir yere sahip. Tarıma elverişli topraklara ve su kaynaklarına yakınlığı ile dikkat çeken höyük, 1989 yılından bu yana arkeolojik kazılarla gün yüzüne çıkarılıyor.
Günümüzden yaklaşık 10 bin yıl öncesine, yani Akeramik Neolitik Dönem’e uzanan Aşıklı Höyük, yalnızca Aksaray’ın değil, tüm Anadolu’nun tarihsel gelişimine ışık tutan eşsiz bir ören yeri.
Mimarlık ve Tıp Tarihinde Bir İlk
Aşıklı Höyük, Anadolu’nun en eski kerpiç mimarisine ev sahipliği yapıyor. Bitişik düzenli, dörtgen planlı yapılar bu dönem yerleşik hayatın düzenine dair önemli ipuçları veriyor.
Aynı zamanda tıp tarihi açısından da dünya çapında bir ilke tanıklık eden Aşıklı Höyük’te, kazılar sırasında bir kadına ait ilk beyin ameliyatı izleri taşıyan kafatası bulundu. Söz konusu kafatası ve kazılardan elde edilen diğer tarihi eserler Aksaray Müzesi’nde sergileniyor.
Tarım ve Hayvancılıkta İlk Adımlar
Aşıklı sakinleri, daha önce doğada yabani olarak topladıkları arpa, buğday ve mercimek gibi bitkileri burada ilk kez tarıma aldı. Kazı çalışmalarında bu tahılların hem yabani hem de evcilleştirilmiş karbonlaşmış kalıntılarına ulaşıldı.
Bunun yanında, koyun, keçi, yaban sığırı, geyik ve domuz gibi hayvanların kemikleri de bölgede bilinçli avcılık ve hayvancılığın yapıldığını ortaya koyuyor.
Bölgenin volkanik yapısından dolayı doğal olarak bulunan obsidyen (volkanik cam), Aşıklı halkının günlük yaşamında önemli bir rol oynadı. Bu maddeyle avcılık, kasaplık, deri işçiliği gibi alanlarda kullanılan çeşitli kesici ve delici aletler yapıldı.
Ziyarete Açık Tarihî Bir Değer
Kazı çalışmalarıyla her geçen yıl daha da zenginleşen Aşıklı Höyük, 2009 yılından bu yana ziyarete açık. Yerli ve yabancı birçok tarihseverin ilgisini çeken höyük, Aksaray’ın kültürel ve tarihî mirası olarak öne çıkıyor.
Doğayla iç içe konumu, bilimsel önemi ve binlerce yıl öncesine dair taşıdığı izlerle Aşıklı Höyük, hem akademik araştırmalar hem de kültürel turizm açısından Aksaray’a değer katmaya devam ediyor.
Fatma Altınok