Aksaray’ın halk kültürü, TRT Türk Halk Müziği repertuvarında 23 türkü ile temsil ediliyor. Bu türküler, yöredeki ozanlar ve kaynak kişilerden derlenerek ölümsüzleştirildi.
Türküler arasında “Aksaray Develisi, Aksaray’dan Çıktım Yan Basa Basa, Güvercinim Süt Beyaz, Genç Osman, Sıra Sıra Kazanlar, Eşmekaya’nın Kavakları” gibi eserler bulunuyor.
Derlemeler, Türk halk müziğine büyük katkılar sunan isimler tarafından gerçekleştirildi. Muzaffer Sarısözen onlarca türküyü repertuvara kazandırırken, sanatçı Belkıs Akkale de “Güvercinim Süt Beyaz” ve “Dam Başında Oturur” türkülerini kaynak kişi Emel Demiryürek’ten derledi. Ayrıca Adnan Ataman, Aksaray türkülerinin derlenmesinde önemli katkılar sundu.
TRT repertuvarında yer alan bazı türküler ve kaynak kişiler:
-Güvercinim Süt Beyaz – Alınan kişi: Emel Demiryürek / Derleyen: Belkıs Akkale (No: 2889)
-Dam Başında Oturur – Alınan kişi: Emel Demiryürek / Derleyen: Belkıs Akkale (No: 2888)
-Saffet Efendi – Alınan kişi: Ahmet Gürses / Derleyen: Muzaffer Sarısözen (No: 983)
-Siper mi Aldın Şeker Dağının Yolunu – Alınan kişi: Âşık Mehmet Akça (Molla) / Derleyen: Muzaffer Sarısözen (No: 840)
-Tonele Vardım da Dayalı Kürek – Alınan kişi: Âşık Mehmet Akça / Derleyen: Muzaffer Sarısözen (No: 844)
-Kozandağı – Alınan kişi: Asaf Güven / Derleyen: Muzaffer Sarısözen (No: 377)
-Eşmekaya’nın Kavakları – Alınan kişi: Bünyamin Adnan Türközü / Derleyen: Adnan Ataman (No: 3526)
-Yaylalar İçinde Erzurum Yayla – Alınan kişi: Bayramışlı Bayram Çalışkan / Derleyen: Muzaffer Sarısözen (No: 328)
-Aksaray’dan Çıktım Yan Basa Basa – Alınan kişi: Ahmet Gürses / Derleyen: Muzaffer Sarısözen (No: 772)
-Beyaz Fesli Esmer – Alınan kişi: Bayramışlı Bayram Çalışkan / Derleyen: Muzaffer Sarısözen (No: 448)
-Eremedim Vefasına Dünyanın – Alınan kişi: Ali Sandal – Mehmet Bayaran (No: 1571)
-Aksaray Develisi – Alınan kişi: Ahmet Gürses (No: 3744)
Müzik araştırmacıları, bu türkülerde hem Aksaray’ın sosyal hayatının hem de Anadolu’nun ortak kültürel belleğinin izlerinin bulunduğunu vurguluyor.
Avni Kuru

