Nöbetçi Eczaneler
ÖZEL İNOVA HASTANESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI UZMANI DOKTOR EBUBEKİR AKYÜZ;
Çocuklarda Hemanjiyom (damar beni) nedir?
Özel İnova Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doktor Ebubekir Akyüz, çocuklarda oluşan damar beni hakkında bilgilendirmede bulundu. Çocuklarda oluşan damar beninin neden oluştuğu ve tedavileri hakkında açıklamada bulunan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzm. Dr. Ebubekir Akyüz, Damar beni olarak da bilinen Hemanjiyom, bebeklerde ve çocuklarda iyi huylu bir tümör türüdür. Anormal küçük kan damarı kümesi olan hemanjiyomlar çocuklarda sık görülür. Hemanjiyomlar kan damarlarını kaplayan hücrelerden (endotel hücrelerinden) oluşurlar” dedi.
Uzm. Dr. Ebubekir Akyüz, Hemanjiyomlar ve damar malformasyonları genellikle tesadüfen ortaya çıkar. Ancak otozomal dominant bir özellik olarak aileden de miras alınabilirler.
Otozomal dominant, durumu ifade etmek için bir genin gerekli olduğu ve genin ebeveynden çocuğa her hamilelikte 50/50 riskle aktarıldığı anlamına gelir.
Halk dilinde “çilek izleri” olarak adlandırılan hemanjiyomlar, bebeklik döneminde en sık görülen iyi huylu tümördür ve kan damarın iç kısımında dizili hücrelerin çoğalmasından kaynaklanır.
Konjenital hemanjiyomlar doğumda görünürken,
infantil hemanjiyomlar daha sonra ortaya çıkar.
BEBEKLERDE HEMANJYOM (DAMAR BENİ) NEDEN OLUR?
Uzm. Dr. Akyüz, Bebeklerde Hemanjiom nedeni tam bilinmemekle beraber plasentadaki küçük damar yapılardan veya anne karnındaki bebeğin dolaşımına salınan öncül hücrelerden geliştiği düşünülmektedir. Hemanjiyomlar için bir gen belirlenmemiştir. Ama ailesel eğilim olabilir.
HEMANJİYOM KAÇ YAŞINDA ORTAYA ÇIKAR?
Hemanjiyom veya damar benleri doğumdan sonraki 1-3 hafta içinde cilt üzerinde veya altında ortaya çıkar. Nadiren doğumda vardır.
Genellikle ikinci ve üçüncü haftada belirgin hale gelirler. Vücutta, çoğunlukla yüzde, kafa derisinde, göğüste veya sırtta düz kırmızı bir iz olarak başlar. Hemanjiomların çoğunluğu baş-boyun bölgesindedir. Doğumda soluk olan lezyonlar çoğu kez yaşamın ilk haftaları içinde belirginleşirler. Çoğunlukla, bebeğin yaşamının ilk 2-4 ayında ciltte renk olarak parlaklaşan ve boyutu artan bir lezyondur.
HEMANJİYOM NE KADAR CİDDİDİR?
Çocuklarda Hemanjiomlar deride bulunan kan damarlarında sık görülen büyümelerdir. Bu büyümeler vücudun herhangi bir yerinde, özellikle yüzde, göğüste ve sırtda kırmızı veya mor topaklar halinde ortaya çıkabilir. Hemanjiyomlar genellikle zararsızdır. Yerleşimi çocuklarda havayolu gibi, göz gibi organlarda olursa ciddi komplikasyon yapabilirler.
ÇOCUKLARDA HEMANJİYOM KÖTÜ HUYLU TÜMÖRE DÖNÜŞEBİLİR Mİ?
İyi huylu bir hemanjiomun kötü huylu tümöre (anjiyosarkoma) dönüşümü nadiren rapor edilmiş olup, literatürde sadece 11 vaka rapor edilmiştir.
ÇOCUKLARDA HEMANJİOMUN EN SIK GÖRÜLEN KOMPLİKASYONU NEDİR?
Ülser en sık görülen komplikasyondur ve göz tembelliği sıklıkla göz çevresi tümörlerle ilişkilidir. Hava yolu hemanjiyomları hayatı tehdit edici olabilir ve şekil bozukluğu hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.
HEMANJİOM TİPLERİ NELERDİR?
Hemanjiom cilt yüzeyine yakınsa buna yüzeysel hemanjiyomdenir. Deri altında büyüyorsa derin hemanjiyom olarak kabul edilir.
HEMANJİYOM BELİRTİLERİ NELERDİR?
Çocuklarda %80 kadarı tek lezyondan ibarettir. Tanımlanan olguların %20’sinde birden fazla hemanjiom vardır. Beşten fazla sayıda, kubbe gibi kabarık hemanjiomu olan çocuklarda iç organlarda hemanjiomlardan şüphe edilmelidir.
Organ tutulumu en çok karaciğerde, santral sinir sisteminde,barsak sistemde, akciğerde, gözde, ağız ve dildedir. Daha nadiren tiroid, dalak, kaslar, pankreas, timus, böbrek ve kalpte tutulum tanımlanmaktadır.
Sonuç olarak hemanjiomların en sık yerleştiği iç organ karaciğerdir.
HEMANJİYOMLARDA TANI NASIL KONUR?
Genellikle deneyimli bir hekim lezyonun hemanjiyom olup olmadığını söyleyebilir. Çoğu hemanjiyomun herhangi bir özel teste ihtiyacı yoktur.
Eğer doktor çocuğunuzda infantil hemanjiyom olduğunu düşünüyorsa, cilt altını daha fazla ayrıntı görmek için ultrason kullanabilir. Bazı durumlarda, özellikle baş ve boyundaki büyük hemanjiyomlarda doktor, infantil hemanjiyomu, beyni ve beyindeki kan damarlarını incelemek için Ultrasonografi/MR çekilmesini isteyebilir.
HEMANJİOM TEDAVİSİ
Çoğunlukla hemanjiomlar iyi seyirlidir. Büyük kısmı kendiliğinden gerileyebilir. Hemanjiyomların % 50-60’ı 5 yaşa, % 70-75’i 7 yaşa, % 90’ı 9 yaşına kadar mükemmel gerileme gösterir.
Hemanjiyomun şu durumlarda tedavi edilmesi gerekebilir;
-Hemanjiomun olduğu bölgede açık bir yara oluşursa
-Enfeksiyon gelişirse (özellikle çocuk bezi bölgesindeyse).
Şu sorunlara yol açıyorsa;
-Göz çevresinde yer alan hemanjiomlar görme ile ilgili
-Ağız çevresinde olanlar yemek yeme ile ilgili
-Solunum yollarında yer alanlarda nefes alma ile ilgili
-Yüzde büyük kozmetik probleme yol açması gibi durumlarda tedavi edilebilir.
Çoğu hemanjiyom, zamanla herhangi bir tedavi olmaksızın geçer. Hemanjiyom bir soruna neden oluyorsa, farklı tedavi seçenekleri vardır. Çocuğunuzun doktoru, çocuğunuz için en iyi seçim hakkında sizinle konuşacaktır. Bu, çocuğunuzun hemanjiyomunun boyutuna, konumuna ve davranışına bağlı olabilir.
Avni Kuru