Endoskopi ve kolonoskopi erken tanının anahtarıdır!

AKSARAY ÖZEL İNOVA HASTANESİ GENEL CERRAHİ UZMANI OP. DR. ERDAL GÖREN:
Endoskopi ve kolonoskopi erken tanının anahtarıdır!
Aksaray Özel İnova Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erdal Gören, sindirim sistemi hastalıklarının tanı ve tedavisinde büyük öneme sahip olan endoskopi ve kolonoskopi işlemleri hakkında detaylı bilgiler verdi.

ENDOSKOPİ NEDİR?
Endoskopi, ağız yoluyla girilerek yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının iç yüzeyinin detaylı olarak incelenmesini sağlayan bir görüntüleme yöntemidir. “Endoskop” adı verilen cihaz, ince, esnek ve ucunda kamera bulunan bir alettir.
Endoskopi işlemi genellikle hafif sedasyon altında yapılır ve yaklaşık 10-15 dakika sürer. Bu işlem sırasında üst sindirim sistemi olan yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı doktor tarafından gözlemlenir ve incelenir. Gerekli görüldüğü durumlarda biyopsi alınarak patolojik inceleme yapılabilir.

ENDOSKOPİ HANGİ DURUMLARDA YAPILMALIDIR?
Endoskopi, sindirim sisteminde görülen belirti ve şikâyetlerin nedenini saptamak için sıklıkla uygulanır. Bu durumlar arasında şunlar yer alır:
• Uzun süren mide ekşime ve yanmaları
• Mide bulantısı, kusma şikâyetleri
• Yutma güçlüğü veya boğazda takılma hissi
• İstem dışı kilo kaybı
• Yemeklerden sonra mide şişkinliği ve gaz şikâyeti
• Karın ağrısı
• Sindirim sistemi kanamaları (örneğin siyah renkte dışkılama)
• Yabancı cisim yutulması
• Reflü şikâyetleri
Ayrıca reflü hastalığı, gastrit, ülser, mide fıtığı ve mide kanseri şüphesi olan bireylerde de endoskopi tanı açısından büyük önem taşır.
KOLONOSKOPİ NEDİR?
Kolonoskopi, rektumdan (makattan) girilerek kalın bağırsak ve ince bağırsağın son kısmına kadar olan bölümün incelenmesini sağlayan bir işlemdir. Endoskopik bir cihaz olan kolonoskop, ucunda kamera bulunan, esnek ve uzun bir alettir. Bu sayede bağırsak iç yüzeyi ayrıntılı bir şekilde görüntülenebilir.
Yaklaşık 20 dakika süren işlem sedasyon altında yapılır ve hastalar genellikle aynı gün taburcu edilir. Kolonoskopi sırasında bağırsakta bulunan polipler alınabilir, şüpheli bölgelerden biyopsi alınabilir ya da kanamalar tespit edilip tedavi edilebilir.
KOLONOSKOPİ HANGİ ŞİKÂYETLERDE UYGULANIR?
Kolonoskopi, sindirim sistemi hastalıklarının erken teşhisi açısından büyük önem taşır. Özellikle şu durumlarda uygulanması önerilir:
• Rektal kanama (makattan kan gelmesi)
• Kronik karın ağrısı ve şişkinlik
• Sürekli kabızlık ya da ishal
• Dışkıda gizli kan pozitifliği
• Nedeni açıklanamayan demir eksikliği anemisi
• Sebepsiz kilo kaybı
• Ailede kolon kanseri öyküsü bulunması
Kolonoskopi sadece şikâyet olduğunda değil, 50 yaşını geçmiş bireylerde tarama testi olarak da yapılmalıdır. Ailesinde kolon kanseri öyküsü bulunan kişilerde bu taramaya 40 yaşından itibaren başlanmalı, risk durumuna göre daha erken ve sık aralıklarla uygulanmalıdır.
İŞLEM ÖNCESİ HAZIRLIK VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Endoskopi öncesinde hastanın en az 8 saat aç kalması gerekir. Bu süreçte yemek yenmemelidir. Kullanılan ilaçlar ve mevcut kronik hastalıklar mutlaka doktora bildirilmelidir.
Kolonoskopi işlemi öncesi hazırlık ise daha detaylıdır. İşlemden önce üç günlük özel bir diyet uygulanır ve sıvı beslenme önerilir. İşlemden bir gün önce bağırsak temizliği için gerekli ilaçlar alınmalı, doktorun belirttiği şekilde bağırsak temizliği eksiksiz tamamlanmalıdır. Ayrıca işlemden 8 saat önce yemek yenmemeli ve kullanılan tüm ilaçlar ile kronik rahatsızlıklar doktora bildirilmelidir.
SONUÇ OLARAK
Op. Dr. Erdal Gören, endoskopi ve kolonoskopinin sindirim sistemi rahatsızlıklarının erken tanı ve tedavisinde “altın standart” olduğunu vurguladı.
Özellikle kanser gibi ciddi hastalıkların erken evrede teşhis edilmesi, bu işlemler sayesinde mümkün olmakta ve hastaların tedavi şansı büyük oranda artmaktadır.

Fatma ALTINOK