Aksaray Belediyesi tarafından sosyal medya üzerinden yöneltilen “Aksaraylıların bildiği, başkalarının anlamadığı kelimeler nelerdir?” sorusu, kentte ilgiyle karşılandı. Aksaray ağzına özgü kelimeler, vatandaşların paylaşımlarıyla yeniden gündeme geldi. Paylaşımlar kısa sürede çok sayıda etkileşim aldı.
Aksaraylıların günlük yaşamda kullandığı ifadeler, kentin dil zenginliğini ortaya koydu. “Çalvara dottiri” sözü, pantolon paçasını toparlamak anlamında kullanılıyor. Aksaray ağzında “bibi” kelimesi ise hala yerine söyleniyor.
Yerel kelimeler arasında “nöryön” ifadesi de öne çıktı. Bu söz, “ne yapıyorsun” anlamına geliyor. Şaşkınlık ya da hayret anlarında kullanılan “aypimeylaşkı” kelimesi de Aksaraylılara özgü ifadeler arasında yer alıyor.
Yemek kültüründe de farklı kelimeler dikkat çekiyor. Aksaraylılar beyaz fasulyeye “aapahla” derken, “esaktan mı?” ifadesini “gerçekten mi” anlamında kullanıyor. Bu kelimeler, kente dışarıdan gelenlerin ilk anda anlamakta zorlandığı ifadeler arasında bulunuyor.
Yön tariflerinde de Aksaray ağzı kendini gösteriyor. Sağ ve sol yerine “o yan” ve “bu yan” ifadeleri tercih ediliyor. Ayrıca “ella mı” kelimesi “sanırım” veya “herhalde”, “yazar” kelimesi ise “galiba” anlamında kullanılıyor.
Uzmanlar, yerel kelimelerin sözlü kültürün korunması açısından önemli olduğunu vurguluyor. Aksaray ağzı, kuşaktan kuşağa aktarılan ifadeleriyle kentin kültürel kimliğini yaşatmayı sürdürüyor.
Fatma Altınok

