Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Aksaray Şubesi Başkanı Kemal Yasav, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın 82. yıl dönümü kapsamında Aksaray’da yaptığı açıklamada, Kırım topraklarında yaşanan sürgün ve soykırımı andı.
Yasav, 82 yıl önce Kırım’da yaşanan olayda, erkeklerin Kızıl Ordu saflarında cephede savaşırken geride kalan yaşlı, kadın ve çocukların Sovyet yönetimi tarafından topyekûn sürgüne tabi tutulduğunu belirtti. Bu sürecin uluslararası hukukta “insanlığa karşı suç” ve “soykırım” kapsamında değerlendirildiğini ifade eden Yasav, zorunlu yolculukların hayvan vagonlarında, açlık ve susuzluk içinde gerçekleştiğini, bu süreçte Kırım Tatar halkının nüfusunun %46’sının hayatını kaybettiğini aktardı.
Açıklamada, bu uygulamanın yalnızca bir yer değiştirme değil, bir halkın kültürü, tarihi ve kimliğini yok etmeye yönelik bir girişim olduğu vurgulandı.
Sürgün sonrası döneme de değinen Yasav, tüm acılara rağmen Kırım Tatarlarının adalet inancını koruduğunu, Sovyetler Birliği’nin son dönemlerinden itibaren uluslararası hukukun tanıdığı “vatana dönüş hakkı” çerçevesinde Kırım’a geri dönüşlerin başladığını söyledi. 1990’lı yıllardan itibaren öz yönetim, eğitim ve kültür kurumlarının yeniden inşa edildiğini, her yıl 18 Mayıs’ta meydanlarda kitlesel anma etkinlikleri düzenlendiğini ifade etti.
2014 sonrası sürece ilişkin değerlendirmede ise 27 Şubat 2014’ten itibaren Kırım’ın işgale uğradığı, Kırım Tatar Milli Meclisi’nin faaliyetlerinin yasaklandığı, milli liderlerin bölgeye girişinin engellendiği ve muhaliflerin tutuklandığı belirtildi. Bölgenin “açık hava hapishanesine” dönüştüğü ifade edildi.
Açıklamada ayrıca, Kırım’da işgale karşı durdukları gerekçesiyle 351 kişinin siyasi mahkûm olduğu, bunların 60’ının kadın, 181’inin Kırım Tatarı olduğu aktarıldı. Kırım Tatarlarının bölge nüfusunun %10’unu oluşturmasına rağmen siyasi mahkûmların %55’ini oluşturduğu bilgisi paylaşıldı. İşgalin sürdüğü 12 yıl boyunca halkın matem günlerini dahi özgürce anmasının engellendiği ifade edildi. Ayrıca Rusya’nın Ukrayna genelinde sürdürdüğü saldırılar ve savaş suçlarına da değinildi.
Kırım Tatar halkının muhaceretteki temsilcileri olarak her türlü kimlik yok sayma politikasına karşı duracaklarını belirten Yasav, adalet ve demokratik haklar mücadelesini sürdüreceklerini vurguladı.
Açıklama, 18 Mayıs 1944 sürgününde hayatını kaybedenler anılarak şu ifadeyle son buldu: “Unutmadık, unutmayacağız!”
Fatma Altınok

