İş Hayatının Aile Hayatına Etkisi


Zülfikar Çakmak

Zülfikar Çakmak

27.06.2020 / 15:19

..

Yaptığımız işin ve iş hayatında ki yaşadıklarımızınpsikolojik durumumuza ve çevre ile etkileşimimize etkisi çok fazladır. Buetkileşimi her  yönüyle sadece bir  yazıda ela almak güç olduğundan bu yazımda mobbingve mobbingin aile yaşantısına etkileri üzerinde duracağım.

Uluslararası Çalışma Örgütü , mobbing kavramını"intikamcı, acımasız, şeytanca ve onur kırıcı eylemler aracılığıyla birişçiye ya da bir grup işçiye zarar vermeyi amaçlayan saldırgan davranışlar”olarak tanımlamıştır.

Türk Dil Kurumu mobbing kavramına karşılık olarak “bezdiri” sözcüğünü kullanmıştır.Bezdiri kavramını, “işyerlerinde, okullarda vb. topluluklar içinde belirli birkişiyi hedef alıp, çalışmalarını sistemli bir biçimde engelleyip huzursuz olmasınayol açarak yıldırma, dışlama, gözden düşürme” olarak tanımlamıştır.

İnternette konuyla ilgili tarama yaparken karşılaştığımbir tanımı genel ve açıklayıcı anlaşılır bulduğum için aktarıyorum.  Aile, Çalışma ve Sosyal HizmetlerBakanlığınca kurulan, Mobbingle Mücadele Kurulu nun yaptığı tanım şu şekildedir:“İşyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından diğer kişi ya da kişilereyönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde devam eden,yıldırma, pasifize etme veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya damağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veyasağlıklarına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlarbütünüdür.”

Mobbing etkisi hızla yayılan bir virüs gibidir. Mobbingemaruz kalan birey başta ailesi ve yakın arkadaşları olmak üzere;  aldığı olumsuz enerjiyi duygu ve düşünceleribulaştırır. Ayriyeten mobbinge şahit olan diğer bireylerde bu durumdanetkilenebilirler.

Mobbinge maruz kalan bireyde travma sonrası stires ve depresifdurumunların bütün belirtileri (titreme, panik, terleme, odaklanamama,iştahsızlık, mide ağrısı, uyku bozukluğu, sindirim sistemi bozukluğu, kaygıdüzeyinde yükseliş, korku, öfke, aşırı alınganlık, içe kapanma, ağlamakrizleri, özkıyım düşüncesi, çaresizlik, hiçlik, boğulma hissi vb) görülür. Buruh haline sahip birisinin sosyal –başta ailesi- çevresini etkilememesiimkansızdır. Bu durumun bireyde oluşturduğu çöküntü hissine birde bizimkültürümüzdeki; aile bağlarının kuvvetliliğini eklediğimizde mobbige maruzkalan kişi ile birlikte temas ettiği her bir bireyin bu olumsuzluktanpsikolojik olarak etkilenmesi söz konusu olmaktadır.Unutmamak gerekir kimobbinge maruz kalan her bir birey de babasının prensesi, annesinin yiğidi,eşinin eri/kraliçesi, çocuğunun kahramanıdır.

Bireyler genellikle iş hayatında karşılaştıkları olumluve olumsuz durumları öncelikle ve en çok en yakın aile üyeleri ile paylaşırlar.  Aile üyeleri diğer aile üyelerini mutlu etmekgibi bir görev biçerler kendilerine; iş hayatında bezdirici uygulama vedavranışlara maruz kalan bireyin aile içinde mutlu edilmesi çok zor olacağından;bu durumdan ailenin diğer üyeleri de etkilenecektir. Yukarıda sıraladığımız ruhhalinde ki bir evladın anne ve babasının ve/veya eş ve çocuklarının mutlu olmasıçok zordur. Bu nedenle bezdirici davranış ve uygulamalara maruz kalan bireyinçektiği ruhi acıları nedeniyle ailesi de mutsuz olmaktadır. Örneğin; iş yerindebezdirici uygulamaya maruz kalan Ayşe Hanım, eve geldiğinde okuldan bahsedençocuğunu dinlemiyor. Çocuk annesinin kendisini sevmediğini okulunu vesorunlarını önemsemediğini düşünebilir. Ayşe hanımın eşi ise açtığı konulardasessiz kaldığı için, Ayşe Hanım ile  istediğiiletişimi kurmadığı için, Ayşe hanımın kendisi ile ilgilenmediğini hatta sevgisinin başka birilerine yöneldiğinidüşünebilir.

Yukarıda sıralanan kişisel psikolojik sorunlara sahipolan bireyin, ailesinde şu  sorunlarınçıkması muhtemeldir: Aile içi iletişim bozukluklarına bağlı aile yaşamkalitesinde düşüş ve memnuniyetsizlik, öfke kontrolü sorunları, fiziksel şiddet,boşanma, sürekli aynı sorunların anlatılmasının diğer bireylerde sıkılma hissioluşturması,  mağdurda (mobbinge maruzkalan) oluşacak cinsel isteksizliğin eşte ve eş ile iletişimde oluşturacağısorunlar, mağdurun aile içinde ki görev dağılımından üzerine düşen işleriyerine getirememenin oluşturacağı problemler, istifa ve işyerinde ki performansdüşüklüğü sonucu maddi kazançta ki eksikliğin ailede oluşturacağı ekonomiksorunlar

Mobbinge maruz kalan kişiye ve ailesine şu önerilebulunabilirim:

Öncelikle olay doğru anlaşılmalı, bunu hem işyerindepsikolojik şiddete maruz kaldığını düşünen birey; hem de bu bireyin aileüyeleri yapmalı; hissedilen gerçekten bir mobbingten mi kaynaklanıyor yoksayanlış algılama mı var.

Mobbinge maruz kalan birey ve aile üyeleri, mobbinghakkında bilgi sahibi olmalı, mobbinge maruz kalan kişide ne tür duygu davranışdeğişiklikleri olduğu hakkında bilgi edinilmeli, haklarını nasılkoruyacaklarını ve uygulanan zorbalığı nasıl sonlandırabilecekleri hususunda mevzuatçalışması yapmalı, bir hukukçu ile görüşmeleri gerekir.

Mobbinge maruz kalan bireyin ve ailesinin durumuna görebir aile danışmanından, psikologtan, psikiyatrdan  desetek alınmalı, görüşmelere aile bireyleriile birlikte gidilmeli,

Mobbinge maruz kalan kişiye aile üyeleri tarafındangüçsüz olmadığı hissi verilmeli, çaresiz olmadığı hissettirilerek  moral ve motivasyonunun yüksek tutulmalı,

Sürekli aynı konuşmaların yapılması, eğlencelietkinliklerle önlenmeli,

Aile bağlarını kuvvetlendirici ortak etkinliklerplanlanmalı,

Mobbinge maruz kalan bireyin aile içinde görevini yerinegetiremediği durumlarda diğer bireylerin bu açığı kapatacağı planlamalaryapılmalıdır.

Canımızdan bir parça gördüğümüz aile üyelerinden dahafazla,  işyerinde zaman geçirmekteyiz. İşyerleri hepimiz için hayatımızda çok önemli yaşam alanlarıdır. Orada yaşanansorunlar aile hayatını dolayısıyla da toplumu etkilemektedir. Mobbinglemücadelenin temelini, kul hakkından kaçınmanın önemi ve güzel ahlakın; tümtopluma anlatılması oluşturmalıdır. Veselam.
Yorum Ekle
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.